Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi, ülkenin en büyük çevrim içi seyahat platformu Trip.com Group hakkında ocak ayında başlattığı rekabet soruşturmasını tamamladı. Kurum, şirketin 2020’den bu yana çevrim içi otel rezervasyonu pazarındaki hâkim konumunu kötüye kullandığı sonucuna vardı.
Karar kapsamında Trip.com’a 3,52 milyar yuan, yaklaşık 520 milyon dolar para cezası verildi. Şirketin 1,66 milyar yuan, yaklaşık 245 milyon dolar tutarındaki yasa dışı kazancına da el konuldu. Ceza ve kazanç müsaderesinin toplamı 5,18 milyar yuana ulaştı.
Fatura gelirin yüzde 8’ini aştı
Trip.com Group, 2025 yılında gelirini yüzde 17 artırarak 62,4 milyar yuana çıkarmıştı. Karardaki ceza ve kazanç müsaderesi, şirketin geçen yılki toplam gelirinin yaklaşık yüzde 8,3’üne karşılık geliyor.
Yalnızca 3,52 milyar yuanlık para cezasının yıllık gelire oranı ise yaklaşık yüzde 5,6 düzeyinde bulunuyor. Trip.com’dan ayrıca otel işletmecilerinden tuttuğu yaklaşık 122 milyon yuanı geri ödemesi istendi.
Trip.com Group, Nasdaq’ta TCOM ve Hong Kong Borsası’nda 9961 koduyla işlem görüyor. Grubun bünyesinde Trip.com’un yanı sıra Ctrip, Qunar ve uçak bileti karşılaştırma platformu Skyscanner bulunuyor.
Otellere en düşük fiyat şartı
Düzenleyici kurumun tespitlerine göre Trip.com, bazı otellerle yalnızca kendi platformunda satış yapılmasını öngören anlaşmalar kurdu. Şirket, belirli otel işletmelerinin rakip rezervasyon platformlarıyla çalışmasını da sınırlandırdı.
Birden fazla platformda yer alan otellerden, internetteki en düşük oda fiyatını Trip.com’a vermeleri istendi. Böylece otellerin farklı platformlarda farklı fiyat ve kampanyalar sunma imkânı daraldı.
En düşük fiyat şartı, çevrim içi seyahat sektöründe fiyat eşitliği uygulaması olarak biliniyor. Platformlar bu yöntemle başka internet sitelerinde veya otellerin kendi kanallarında daha düşük fiyat sunulmasını engellemeye çalışıyor.
Trafik dağılımı rekabet aracına dönüştü
Soruşturma yalnızca sözleşme koşullarına odaklanmadı. Trip.com’un otellerin platform içindeki görünürlüğünü belirleyen trafik dağılımı mekanizmaları, sıralama kuralları ve teknik araçları da incelemeye alındı.
Düzenleyici kurum, platformun belirlenen koşulları kabul eden otellere daha fazla görünürlük sağladığını bildirdi. Koşullara uymayan işletmeler ise rezervasyon trafiğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı.
Çevrim içi rezervasyon pazarında arama sonuçlarındaki sıralama, bir otelin satış hacmini doğrudan etkileyebiliyor. Platformun görünürlük üzerindeki kontrolü, özellikle bağımsız ve küçük otellerin pazarlık gücünü sınırlayabiliyor.
Soruşturma ocakta başladı
Çin yönetimi, Trip.com hakkında resmi rekabet soruşturmasını Ocak 2026’da başlattı. İnceleme sırasında şirketin 2020’den itibaren uyguladığı sözleşmeler, fiyat koşulları ve otellere yönlendirilen rezervasyon trafiği değerlendirildi.
Kurum, söz konusu uygulamaların otellerin birden fazla platformda faaliyet göstermesini zorlaştırdığı sonucuna vardı. Otel işletmelerinin kendi fiyatlarını belirleme hakkının da sınırlandığı belirtildi.
Kararda şirketin uygulamalarının rekabeti azalttığı ve tüketici çıkarlarına zarar verdiği kaydedildi. Farklı platformlarda oluşabilecek fiyat rekabetinin engellenmesi, tüketicilerin daha düşük fiyatlara erişme ihtimalini de düşürdü.
Trip.com düzeltme sözü verdi
Trip.com Group, düzenleyici kurumun kararını kabul ettiğini ve belirlenen düzeltme adımlarını uygulayacağını açıkladı. Şirket, rekabet ihlaline konu edilen uygulamaları aşamalı olarak değiştirecek.
Düzeltme programının otellerle yapılan münhasırlık anlaşmalarını, en düşük fiyat şartlarını ve platform içindeki trafik dağılımını kapsaması bekleniyor. Otel işletmelerinden tutulan 122 milyon yuanın iadesi de kararın uygulanma sürecinde izlenecek.
Yeni model, otellerin farklı rezervasyon sitelerinde bağımsız fiyat belirleme alanını genişletebilir. Trip.com’un sözleşme koşullarını değiştirmesi, Çin’deki diğer çevrim içi seyahat platformlarının rekabet gücünü de etkileyebilir.
İlk piyasa tepkisi pazartesi
Kararın 25 Temmuz Cumartesi günü açıklanması nedeniyle Trip.com hisselerinde henüz fiyat tepkisi oluşmadı. İlk tepki 27 Temmuz Pazartesi günü Hong Kong Borsası’nda, daha sonra Nasdaq işlemlerinde izlenecek.
Yatırımcıların gündeminde cezanın nakit akışına etkisi, finansal tablolarda ayrılacak karşılıklar ve düzeltme programının rezervasyon gelirlerine olası yansıması bulunacak. Platform içi sıralama ve fiyat kurallarındaki değişikliklerin kâr marjlarını nasıl etkileyeceği de takip edilecek.
Çinli düzenleyicinin kararı, çevrim içi seyahat sektöründeki fiyat eşitliği uygulamalarını yeniden tartışmaya açabilir. Booking, Expedia ve diğer büyük rezervasyon platformlarının otellerle kurduğu benzer sözleşmeler de farklı ülkelerdeki rekabet kurumlarının takibinde kalacak.
